تحقیق بررسی مفردات سور کهف و اسرا شامل  118 صفحه به صورت فایل ورد و قابل ویرایش می باشد که یکی از تحقیق های جامع و کامل در مورد  بررسی مفردات سور کهف و اسرا  می باشد و دارای منابع معتبر می باشد

مقدمه

در این تحقیق نویسنده به بررسی مفردات سور کهف و اسرا پرداخته است. به‌این‌ترتیب که ابتدا به آیه‌ی مدّ نظر اشاره داشته و بعدازآن اقوال لغویان را  از کتب، «العین»، «لسان العرب»، «مفردات الفاظ قرآن»، «التحقیق فی کلمات القرآن الکریم» و «قاموس قرآن» متذکرشده است. البته در برخی موارد به کتب لغت دیگر مانند «المحیط فی اللغۀ»، «المحکم و المحیط الأعظم»، «تاج العروس»، «تهذیب اللغۀ»، «معجم مقاییس اللغه»، «مصباح المنیر»، «مجمع البحرین»، «النهایۀ فی غریب الحدیث و الأثر» و «الصحاح» نیز مراجعه شده است. در گام بعد با مراجعه به کتب تفسیر روایی ازجمله «البرهان فی تفسیر القرآن»، «نورالثقلین»، «تفسیر عیاشی»، «تفسیر قمی»، «تفسیر صافی» و «کنزالدقائق و بحرالغرائب» به ذکر روایات معصومین (ع) در مورد مفردات سور کهف و اسرا همّت گماشته شده است.

علاوه بر کتب تفسیری از کتب روایی نظیر «اصول کافی» کلینی و «علل الشرایع»، «التوحید»، «الخصال»، «معانی الأخبار»، «الامالی»و «من لا یحضره الفقیه» شیخ صدوق  و «الامالی» و «تهذیب الاحکام» شیخ الطائفه و «اثبات الهداه بالنصوص و المعجزات»، « هدایه الأمه إلى أحکام الأئمه علیهم السلام»و «وسایل الشیعه» شیخ حر عاملی و «کشف الغمه» اربلی ، «مکارم الاخلاق» طبرسی، « دعائم الإسلام و ذکر الحلال و الحرام و القضایا و الأحکام» ابن حیون،  « إستقصاء الاعتبار فی شرح الإستبصار» شهید ثانی، « بصائر الدرجات فی فضائل آل محمّد صلّى الله علیهم» صفار ، « مناهج الاخیار فی شرح الاستبصار» علوی عاملی  و «روضه الواعظین و بصیره المتعظین» فتال نیشابوری در تایید و تکمیل روایات تفسیری ماخوذ از کتب تفسیری استفاده شده است.

پس از گردآوری مطالب از منابع مذکور به بررسی تطبیقی میان روایات معصومین (ع) و اقوال لغویون در مورد مفردات مدّ نظر پرداخته‌شده است. درنهایت نتیجه‌گیری ارائه‌شده است. در قسمت نتیجه‌گیری به بر بررسی مقایسه‌ای میان روایات و گفته‌های اهل لغت، ارائه‌ی رابطه‌ی منطقی میان معانی روایی و لغوی و گونه‌شناسی روایات پرداخته‌شده است. روایات در این زمینه ازنظر گونه‌شناختی به چند گروه «ایضاح لفظی»، «بیان مصداق»، «ایضاح مفهومی» یا «تأویل»، «بیان مصداق باطنی» گروه‌بندی می‌شوند. لازم به ذکر است در برخی موارد هیچ‌گونه رابطه‌ای میان معنی روایی و لغوی واژه‌ی موردنظر وجود ندارد.

۱-۱٫ تعریف اصطلاحات

در بیان مفاهیم و اصطلاحات به‌کاررفته در این پژوهش به تعریف شش مفهوم کلیدی یعنی روایت، لغویون، مفردات، ایضاح لفظی، بیان تأویل، بیان مصداق و «معنای مراد» می‌پردازیم.

۱-۱-۱٫ روایت

روایت در لغت به معنای حمل است، چنان‌که گویند «روی البعیر الماء» شتر آب را حمل کرد و به شخص حمل‌کننده آب راوی و به‌ روز هشتم ذی‌الحجه بدین‌جهت که حاجیان برای عزیمت به عرفات آب حمل می کنند، یوم الترویه گفته‌شده است.[۱]

این واژه در اصطلاح مترادف حدیث بوده و همان حوزه‌ی معنایی حدیث بر آن حمل می‌شود. هرچند که اصطلاح روایت کاربرد کمتری نسبت به حدیث دارد و به حدیث ازآن‌جهت روایت گفته‌شده است که گفتار، فعل یا تقریر معصوم را نقل یا حمل می‏کند. راوی حدیث نیز در حقیقت حامل حدیث است. [۲]

۱-۱-۲٫ لغویون

منظور از لغویون دانشمندان و علمای مشهور اهل لغت هستند که در این زمینه دارای کتاب لغت معتبر می‌باشند. ازجمله‌ی ایشان که در این رساله به اقوالشان استناد شده است را در زیر ذکر می‌کنیم.

خلیل بن احمد فراهیدی صاحب «کتاب العین»، محمد بن مکرم ابن منظور صاحب «لسان العرب»، حسین بن محمد راغب اصفهانی صاحب «مفردات الفاظ قرآن»، محمد بن احمد ازهری صاحب «تهذیب اللغه»، احمد بن فارس صاحب کتاب«معجم مقاییس اللغه»، احمد بن محمد صاحب اثر «مصباح المنیر»، اسماعیل بن عباد صاحب نویسنده‌ی کتاب «المحیط فی اللغه»، علی بن اسماعیل ابن سیدۀ صاحب «المحکم و المحیط الأعظم»، محمد بن محمد مرتضی زبیدی صاحب «تاج العروس»، اسماعیل بن حماد جوهری صاحب «الصحاح»

۱-۱-۳٫ مفردات

مفردات جمع مفرد است. واژه «مفرد» در ادبیات عربی دارای مفاهیم متعددی است؛ یعنی در هر بحثی بر معنای خاصی اطلاق می‌شود به‌گونه‌ای که غفلت از آن به سردرگمی و خلط مباحث خواهد انجامید. برخی از این معانی عبارت‌اند از: مفرد در مقابل کلام، مفرد در مقابل جمله و شبه جمله، مفرد در مقابل مثنی و جمع، مفرد در مقابل مرکب، مفرد در مقابل متعدد و… . در عبارت مفردات قرآنی معنای اول یعنی مفرد در مقابل کلام مدّ نظر است.

منظور از مفردات در این رساله کلماتی است که روایاتی از معصوم علیهم‌السلام در مورد معنی آن‌ها نقل‌شده است.

۱-۱-۴٫ ایضاح لفظ

اصطلاح «ایضاح لفظ» برگرفته از مقاله‌ای با عنوان «روایات تفسیری شیعه، گونه‌شناسی و حجیّت» است. منظور از آن ارائه‌ی معنی برخی واژگان و الفاظ قرآنی در کلام معصومین‌(ع) است. [۳]

۱-۱-۵٫ بیان تأویل

اصطلاح «بیان تأویل» یا به‌عبارتی‌دیگر «بیان لایه‌های معنایی» اشاره به معنای باطنی عبارت دارد. به این صورت که یک عبارت یا سیاق می‌تواند در خود معانی متفاوت طولی داشته باشد که بر فهم‌های مختلف آَشکار می‌گردند. [۴]

۱-۱-۶٫ بیان مصداق

اصطلاح «بیان مصداق» در روایات مربوط به نمونه‌هایی می‌شود که معصومین‌(ع) ارائه کرده‌اند. درحالی‌که بر مبنای قواعد زبانی و تفسیری نمی‌توان این نمونه‌ها را انحصاری دانست. [۵] این اصطلاح در خود اصطلاحی دیگر با عنوان «مصداق باطنی» می‌آفریند؛ یعنی آیه علاوه بر معنای ظاهری معنای بطنی در بردارد. [۶]

۱-۱-۷٫ ایضاح مفهومی

ایضاح مفهومی گسترده ترین حوزه در ارتباط با روایات تفسیر ی است که خود قابل تقسیم به مواردی همچون عام و خاص، مطلق و مقید، بیان ناسخ و منسوخ، تفصیل محتوای آیه در عرصه های اعتقادی، تاریخی و فقهی و… می باشد.

۲: بررسی تطبیقی روایات معصومین (ع) و اقوال لغویان

شناخت واژه‌ها و مفردات قرآن ازجمله مقدّمات مهم و ضروری در فهم قرآن و تفسیر است. درصورتی‌که در این بررسی به کلام ائمه (ع) توجه کافی صورت نگیرد باعث فهم غیر صحیح در احکام و معارف دینی می‌شود. از آن‌طرف توجه به کلام معصوم‌(ع) در توضیح واژه‌های قرآنی دست یازیدن به ریسمان محکمی است که منجر به معرفتی استوار در مورد فهم مفردات قرآن می‌شود.


جهت دانلود متن کامل تحقیق بررسی مفردات سور کهف و اسرا  کلیک نمایید